Nörofelsefeye Giriş

Bu oynatma listesinde, önceden yayınladığımız, nörofelsefe alanıyla ilgili videoların toplu olarak listelenmiş hali yer almakta.

1) Nöropsikoloji Nedir?

Prof. Sirel Karakaş nörobilime temel giriş niteliğinde olacak şekilde beynin, zihin ve beden arasındaki ilişkiyi anlatıyor.

2) Felsefeden Bilime

Prof. Sirel Karakaş nörobilim ve felsefe arasındaki ilişkiyi anlatıyor.

3) Bilinç Problemi Açısından Felsefe ve NöroPsikiyatri İlişkisi

İnsan bilinci nasıl ortaya çıktı? Evrim teorisi sadece biyolojik türlerin ortaya çıkışını değil doğal bir özellik olarak rasyonalitenin evrimini de açıklayabilir mi? İnsan kültürlerini anlamamıza imkan veren yorumsamacı geleneğin yöntemleriyle biyolojik fonksiyonalizm arasında bir bağlantı kurulabilir mi?.. Saffet Murat Tura nörobilim ve psikiyatriye zihin felsefesi penceresinden bakarak bu soruların cevabını arıyor.

4) Beyin Araştırmalarının Tarihi ve Kullanılan Yöntemler

Khan Academy ders videoları derlenerek oluşturulan bu videoda beyin araştırmalarının dünü, bugünü ve tarihte “levye Vakası” olarak bilinen, Phineas Gage isimli adamın beynine demir bir çubuk saplandıktan sonraki kişilik değişiklikleri anlatılıyor.

5) Tanıştıralım Beynimiz!

Beynimiz nasıl çalışıyor? Beynimizi yakından tanımak ister misiniz? Beyin araştırmalarında gelinen son nokta.

6) Nöronlar Nasıl Çalışır?

TED konuşmlarından derlnen bu videoda, beynimizdeki nöron ismi verilen sinir hücrelerinin nasıl çalıştığı, nasıl aralarında iş birliği yapmak için gruplar oluşturduğu anlatılıyor.

7) Beynimiz: Bildiklerimiz, Bilmediklerimiz

Prof. Sirel Karakaş beynimizin çalışma sistemiyle ilgili temel bilgileri paylaşıyor.

8) İnsan Zihninde Bilgi İşlemleme Süreçleri

Prof. Sirel Karakaş zihin ismini verdiğimiz, beynimizin bilgi işlemleme süreçlerini genel olarak anlatıyor.

9) Zihnimizde “Ben” Nerede?

Bir zihinsel durumu bilinçli kılan nedir? Öznenin sahip olduğu zihin durumuna yönelik farkındalığı o zihin durumunu bilinçli kılabilir. Bu farkındalık acaba bir tür öz bilinç midir, bilinçli kıldığı zihin durumunun bir parçası mıdır yoksa ondan bağımsız mıdır? Doc. Dr. Sinem Elkatip Hatipoğlu, “Bilinci Anlamak: Zihin Durumlarının Üst İçeriği Üzerine” başlıklı konuşmasında bilinç kavramını anlamaya çalışırken zihin felsefesinin bu temel sorularını irdeliyor.

10) Descartes’ın Yanılgısı: Zihin-Beden Ayrımı

Prof. Paul Bloom verdiği psikolojiye giriş dersinde felsefede Descart’ın zihin-beden ayrımı üzerine olan tezindeki hataları serimliyor. Günümüz nöropsikoloji yaklaşımının getirdiği yeni bakış açısını anlatıyor.

11) Zihnin Fiziksel Yapılanması: Nöroplastisite ve Bilişsel Model

Zihnin beyindeki fiziki yapılanması bu iş için özelleşmiş nöron isimli sinir hücrelerin oluşturdu ağlarla gerçekleşir. Her öğrenme gerçekleştiğinde bir nörondan ötekine oluşan yeni bir fiziksel bağlantı yolu hafızayı oluşturmuş olur. Beynin “serebral korteks” isimli üst tabakasında, yine bu ağlardan oluşmuş olan yapı üzerinde, hafızadaki kayıt geri çağrılarak açıldığında, “hatırlama” gerçekleşir. Ya da yeniden değerlendirme (düşünme) ve yeni bir kayıt (karar) şeklinde işlem tekrarlanır.

Bebek doğduğunda nöronlar arası bağlantılar olabilecek en üst seviyededir. Yaklaşık 2 yaşına kadar, hızlıca kullanılmayan bağlantılar kaybolur (silinir), kullanılanlar ise kalır. Daha sonraki yaşlarda yeni öğrenmeler için sıfırdan, yeni bağlantılar üretilir. Kullanılmayan bağlantılar ise silinmeye devam eder. Beynin nöral ağındaki bağlantıların kaybolması, tekrar üretilmesi özelliğine “nöroplastisite” denir. Beyin sürekli silinen veya yeni üretilen bağlantılardan oluşan dinamik bir yapıdır. Bu dinamik yapı üstündeki işleyişe (süreçlere) ise “zihin” ismini veriyoruz. Bu işleyişin farkındalığına ise “benlik” ya da “ben bilinci” diyoruz. Ölene kadar kalan bağlantı yolları haritası bizim kişiliğimizin fiziksel temelidir. Bu haritada değişiklik olmuşsa, kişiliğimizde değişiklik olmuş demektir. Bu yüzden çocukluk, ergenlik, yetişkinlik, ihtiyarlık gibi farklı farklı benlikler yaşıyoruz.

12) Makineler Düşünebilir mi?: Zihin Felsefesi ve İnsan Olmayı Sorgulamak

Prof. Dr. Ayhan Çitil Descartes ve Kant’tan yola çıkarak, zihin felsefesi kapsamında makineler düşünebilir mi, insan olmanın anlamı nedir, neye insan deriz konularını sorguluyor. Bu videodaki temel kavramlar sayesinde, nörofelsefenin temeli olan zihin felsefesini daha iyi kavrayabiliriz. Nörofelsefede insanı anlamak için sık sık beyin bir bilgisayara benzetilip, zihinsel faaliyette yapay zeka çalışmalarıyla çalışmalarıyla daha iyi anlaşılmaya çalışılır. Beyni ve insanı bir makine gibi ele almak bazen konuya klasik felsefe açısından yaklaşanları rahatsız etmekte ve itici gelmekte. Oysa genellikle beyinden bir makine gibi bahsedilmesinin nedeni onu gerçekten bir bilgisayar yerine koymak değil, beyni daha iyi anlamak için bu yöntemsel bir tutumdur. Bunun için bu videoda yer alan, felsefe açısından neye zihin, neye bilinç diyoruz, akıl deyince ne anlıyoruz, yapay zeka nedir, ne değildir? gibi sorularının cevapları nörofelsefeyi anlamaya katkısı olacaktır.

13) Nörofenomenoloji: Felsefe ve Nörobilimin Buluşması

Nörolog Prof. Dr. Hakan Gürvit Antonio Damasio isimli araştırmacının araştırmalarından yola çıkarak zihin felsefenin zor konularından olan, insan bilincinin fenomenolojik yaklaşımla anlaşılması konusunda nörobilimsel yaklaşımlar getiriyor.

14) Yaratıcılık ve Beyin

Prof. Dr. Hakan Gürvit yaratıcı düşüncenin beyindeki mekanizmasını anlatıyor. Nöro-Bilim alanındaki gelişmelere paralel olarak günümüzde artık beynin işleyişi hakkında daha fazla bilgi sahibi olabiliyoruz.

15) Bilinci Anlamaya Çalışmak

Her sabah uyanırız ve bilincimizi yeniden kazanırız ki bu inanılmaz bir gerçektir, fakat gerçekte kazandığımız nedir? Nörobilimci Antonio Damasio sorduğu bu basit soruyla bize beynimizin kendiliğimizi nasıl yarattığı konusunda bir ipucu veriyor.

16) Bilincin Aşamaları ve Zihin Durumları

Beynimiz bilinçlilik halinden, bilincin kapalı olduğu ama bilinç dışının aktif olduğu uyku hali arasındaki bir yelpazede faaliyet gösterir. Bilinçli, yarı bilinçli ve bilinç dışı şeklindeki tüm bu aşamaların oluşturduğu bütünselliğe biz zihin diyoruz. Bu videoda aşağıdaki konu başlıkları yer almakta:

17) Bilinç ve Mantık

Nesin Matematik Köyü’nde 28-31 Ekim 2010 tarihlerinde düzenlenen “Bilinç” çalıştayında Prof. Dr. Bülent Gözkan’ın “Bilinç ve Mantık” isimli sunumu.

18) Şimdiye Göre Geçmişin Tarihini Yeniden Yazmak

Prof. Dr. Sami Gülgöz, içinde bulunulan zamanın koşullarına göre beynimizin hafızadaki olayları nasıl yeniden üretebildiğini anlatıyor.

19) Fenomenoloji ve Zihin Felsefesi

Sanem Yazıcıoğlu konuşmasında Husserl’in zaman, algı ve bellek çözümlemelerini anlatıyor. Sanem Yazıcıoğlu Lisans ve Lisans Üstü eğitimini tamamladığı İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Felsefe Bölümü’nde Doçent olarak görev yapmaktadır. Çağdaş Felsefe, Siyaset Felsefesi, Estetik alanlarında ve özellikle zaman, bellek, kimlik, algı konularında çalışmalarını sürdürmektedir.

20) Haz Almanın Kökenleri

Neden bir tablonun aslını sahtesinden daha üstün tutarız? Psikolog Paul Bloom insanların özcü olduğunu iddia ediyor. Bu da demektir ki bir nesnenin tarihi ile ilgili inançlarımız o nesneyi algılayışımızı etkiler. Bunu sebebi basit bir yanılsama değil, bu tutumumuzun zevk ve acının derin bir niteliği olmasıdır.

21) Beynin Duygu Yönetim Sistemi

Beynimizde duygular nasıl oluşuyor? Beynin duygu yönetimi hakkında bilgiler.

22) Ödül Mekanizmaları

Beynimizin ödül mekanizması nasıl işliyor, beynimizin çalışma istemi hakkında bilgiler.

23) Zihin ve Dil Arasındaki İlişki

Dilbilimci Prof. Dr. İclal Ergenç zihinsel bir fenomen olan dilin beyindeki mekanizmalarını anlatıyor.