(Avrupa Uygarlığı-5)

Aydınlanma’nın en önemli felsefi projeleri Mostesquieu, Rousseau ve Voltaire gibi bireysel düşünürlerin isimleriyle özdeşleştirilirken, Devrim’e giden yıllarda Fransa’daki kültürel dönüşüm aynı zamanda kamusal alan ve popüler basın çerçevesinde anlaşılmalıdır. Diderot’nun Ansiklopedisi’yle ilişkisi olan bu gibi aydınlanmacıların yanı sıra bir de şöhret veya bir parça servet elde etme hevesi olan daha küçük çaplı broşür yazanlar ve karalayıcı yazılar yazanlar vardı. Bu sonraki grubun yazdıkları genellikle müstehcen ve edebi değerden yoksun şeylerdi; ama bunlar yine de büyüyen okuryazar kamu oyununun nazarında monarşinin “kutsallığının yıkılmasına” katkıda bulundular. Avukatların dava özetleri, tabloid gazeteler ve pornografik romanlar, monarşinin kutsal güce olan iddiasını ortadan kaldırmak konusunda hep birlikte bir rol oynarken aynı zamanda Devrim için büyük bir itici güç görevi yapacak despotizm eleştirisinin gelişmesine katkıda bulundular.